Almanya Başbakanı Friedrich Merz, Avrupa Birliği’nin (AB) 2028-2034 dönemini kapsayan uzun vadeli bütçesinin kabulü için Ukrayna’ya yönelik mali desteğin tüm üye ülkelerce ortak sorumluluk olarak üstlenilmesini istedi. Slovakya Başbakanı Robert Fico, bu yaklaşımı “şantaj” olarak nitelendirirken, Çekya ve Macaristan da Ukrayna yardımının AB bütçesiyle ilişkilendirilmesine itiraz etti.
Merz: Ukrayna desteği ortak Avrupa görevi
Merz, 10 Kasım’da Berlin’de Macaristan Başbakanı Péter Magyar ile düzenlediği ortak basın toplantısında, “Ukrayna politikasını tamamen Avrupa bütçesine yansıtmalıyız.” dedi. Ukrayna’ya desteğin tek tek ülkelerin değil, Avrupa Birliği’nin ortak görevi olduğunu vurgulayan Merz, yeni çok yıllı mali çerçeve üzerinde anlaşmaya varılabilmesi için bu konuda ortak bir anlayışın oluşmasını ön koşul olarak gördüğünü belirtti.
Almanya Başbakanı, AB bütçesine en fazla net katkı sağlayan ülke olarak Ukrayna’ya verilen desteğin yükünün daha dengeli paylaşılmasını istiyor. Merz’in yaklaşımı, 2028’den itibaren geçerli olacak ve 2034’e kadar sürecek AB bütçesi görüşmelerini Ukrayna’nın finansman ihtiyacıyla doğrudan ilişkilendiriyor.
Fico’dan veto mesajı
Slovakya Başbakanı Robert Fico, Bratislava’da Çekya Başbakanı Andrej Babiš ile yaptığı görüşmede Merz’in tutumunu “şantaj” olarak nitelendirdi. Fico, Almanya’nın veto hakkı varsa Slovakya’nın da aynı hakka sahip olduğunu belirterek, ülkesinin kendi kararını vereceğini söyledi.
Macaristan Başbakanı Péter Magyar ise Berlin’deki görüşmenin ardından, AB bütçesi ile Ukrayna’ya yönelik desteğin birbirine bağlanmasının doğru bir mesaj vermeyebileceğini ifade etti. Magyar, Merz’in yaklaşımını Fico gibi “şantaj” olarak nitelendirmedi; ancak iki konunun ayrı değerlendirilmesi gerektiğine işaret etti.
Ukrayna için 2027 finansman ihtiyacı
Ukrayna’nın 2027 yılı için yaklaşık 70 milyar avroluk ek finansman ihtiyacı bulunduğu, AB’nin bunun yaklaşık 45 milyar avrosunu karşılamayı öngördüğü belirtiliyor. AB, 2026-2027 dönemini kapsayan 90 milyar avroluk destek kredisi üzerinde daha önce anlaşmıştı. Bu düzenleme, 27 üye ülkenin 24’ünün katıldığı güçlendirilmiş işbirliği mekanizmasıyla hayata geçiriliyor.
AB liderlerinin 13 Kasım’da İrlanda’nın başkenti Dublin’de yapacağı gayriresmî toplantıda Ukrayna’nın finansmanı da ele alınacak. Tartışmanın, 2028-2034 dönemi için hazırlanacak uzun vadeli AB bütçesi müzakerelerinde önemli başlıklardan biri olması bekleniyor.
Görüşmeler, şu aşamada vatandaşların günlük yaşamında doğrudan yürürlüğe girecek yeni bir düzenleme anlamına gelmiyor; AB’nin gelecek dönemdeki bütçe öncelikleri ve üye ülkeler arasında mali yükün nasıl paylaşılacağına ilişkin siyasi müzakereleri kapsıyor.
