Çekya’nın başkenti Prag’da kamu yayıncılarının finansman modelinde değişiklik öngören hükümet tasarısına karşı düzenlenen gösteriye, organizatörlerin tahminine göre 350 bin ila 450 bin kişi katıldı. Letná Ovası’nda gerçekleştirilen eylem, katılımın bu seviyede olması halinde 1989’daki Kadife Devrim’den bu yana ülkenin en büyük gösterilerinden biri olabilecek. Polis ise katılımcı sayısına ilişkin resmî bir tahmin açıklamadı.
“Letná proti 4:36” adıyla düzenlenen gösteri, demokrasi ve medya özgürlüğü alanında faaliyet gösteren Milion chvilek pro demokracii hareketinin çağrısıyla 15 Kasım Pazar günü saat 14.00’te başladı. Katılımcılar, Çek Televizyonu ve Çek Radyosu’nu finanse eden zorunlu yayın ücretlerinin kaldırılarak kurumların doğrudan devlet bütçesinden finanse edilmesini öngören tasarıya karşı çıktı.
Organizatörler, kamu yayıncılarının gelirlerinin yıllık bütçe kararlarına bağlanmasının siyasi baskı riskini artırabileceğini savunuyor. Gösterinin adındaki “4:36” ifadesi, tasarının 24 Ekim’de parlamentoda gece saat 04.36’da yapılan oylamayla ilk aşamayı geçmesine gönderme yapıyor. Eylemciler, düzenlemenin geri çekilmesini ve kamu yayıncılığının geleceği hakkında açık bir tartışma yürütülmesini istedi.
Finansman kesintisi tartışmanın merkezinde
Avrupa Yayın Birliği ve bazı uluslararası medya kuruluşları, tasarının Çek Televizyonu ile Çek Radyosu’nun toplam finansmanını yılda yaklaşık 1,4 milyar Çek korunası azaltabileceği, bunun da yaklaşık yüzde 15’lik düşüş anlamına geleceği uyarısında bulunuyor. Bu rakam, yürürlüğe girmiş bir kesintiyi değil, tartışılan tasarının öngörülen etkisini ifade ediyor.
Başbakan Andrej Babiš ise hükümetin medya kuruluşlarının editoryal bağımsızlığına müdahale etmek istediği yönündeki eleştirileri reddediyor. Babiš, 1 Kasım’da yaptığı açıklamada yayın ücretlerinin gönüllü hale getirilmesi ve yayıncılar için belirli bir finansman güvencesi oluşturulması seçeneğini gündeme getirmiş, değişikliğin Ocak 2027’de yürürlüğe girmeyeceğini belirtmişti. Tasarı henüz yasalaşmadı; parlamentodaki görüşmelerin devam etmesi bekleniyor.
Polis, gösterideki katılımcı sayısını resmen doğrulamadı. Organizatörlerin 350 bin ila 450 bin kişi olarak açıkladığı tahminin bağımsız biçimde teyit edilmemesi nedeniyle, eylemin 1989’dan bu yana en büyük gösteri olduğu yönündeki değerlendirme de kesinleşmiş değil. Gösteri, Kadife Devrim’in 17 Kasım’daki yıl dönümünden iki gün önce düzenlendi.



