Uluslararası Demokratlar Birliği (UID), Berlin İdare Mahkemesinin bir lisede dini ritüellerin gösterişli biçimde yerine getirilmesini yasaklayan okul yönetmeliğine ilişkin kararının ardından din özgürlüğü ile okul barışının dengeli biçimde korunması çağrısında bulundu.
UID’nin 19 Ekim 2026 tarihli açıklamasında, din özgürlüğünün Almanya Anayasası tarafından güvence altına alınan temel haklardan biri olduğu vurgulandı. Açıklamada, Berlin’deki mahkeme kararının endişeyle karşılandığı belirtilerek farklı din ve dünya görüşlerine sahip insanların karşılıklı saygı içinde yaşayabilmesinin önemine dikkat çekildi.
Berlin İdare Mahkemesi, 15 Ekim’de verdiği kararda, Berlin’deki bir lisenin okul yönetmeliğinde yer alan dini ritüellerin gösterişli biçimde gerçekleştirilmesini yasaklayan düzenlemenin mevcut koşullarda uygulanabileceğine hükmetti. Mahkeme, okulda daha önce yaşanan ciddi dini kaynaklı anlaşmazlıkların derslerin düzenli biçimde yürütülmesini ve okul barışını tehdit ettiğini değerlendirdi.
Dava, Almanya’da özgürlük hakları alanında çalışan Gesellschaft für Freiheitsrechte (GFF) tarafından açılmıştı. Kuruluş, okul yönetmeliğinin özellikle Müslüman öğrencileri dezavantajlı duruma düşürdüğünü, öğrencilerin okulda İslami ibadetlerini yerine getirmesinin engellendiğini ve ibadet için ayrı bir alan sağlanmamasının da ayrımcılık oluşturduğunu savunmuştu.
Mahkeme, düzenlemenin herhangi bir dini doğrudan hedef almadığını belirtmekle birlikte, uygulamanın özellikle Müslüman öğrencileri etkilediğini de kabul etti. Ancak mevcut okul ortamındaki çatışmaların niteliği nedeniyle yasağın bu özel durumda okul barışını korumak için gerekli olduğu sonucuna vardı. Karar henüz kesinleşmedi; üst mahkemede temyiz sürecinin başlatılabilmesi için önce temyiz izni alınması gerekiyor.
UID açıklamasında, din özgürlüğü, okul barışı ve toplumsal bütünlüğün birbirine karşıt değerler olmadığı ifade edildi. Birlik, devletin eğitim görevini yerine getirirken öğrencilerin dini yükümlülüklerini de dikkate alan, uygulanabilir ve ölçülü çözümler geliştirilmesi gerektiğini belirtti.
Açıklamada ayrıca Almanya, Avusturya, İsviçre, İtalya ve Azerbaycan’daki güncel gelişmelerin, eğitim sorumluluğu ile dini özgürlükler arasında adil bir denge kurulmasının önemini ortaya koyduğu kaydedildi. UID, ilgili taraflara diyalog yoluyla ortak çözümler geliştirme çağrısı yaptı.
