Almanya’da yapay zekâ ve bulut hizmetleri için kurulan veri merkezlerinin enerji ve su ihtiyacı, çevresel etkileri ve yerel halkın karar süreçlerine katılımı tartışılıyor. 6 Kasım Cuma günü Berlin’in dış kesimindeki bir veri merkezinin önünde yaklaşık bir düzine kişi protesto düzenlerken, Avrupa’nın farklı ülkelerinde de yeni büyük ölçekli tesislere karşı eylemler yapıldı.
Associated Press’in haberine göre Amsterdam’da Microsoft’a ait yeni bir veri merkezi inşaat alanına giren bazı protestocular vince çıktı ve işaret fişekleri yaktı. Hollanda polisi, izinsiz giriş şüphesiyle 150 ila 200 kişiyi gözaltına aldığını açıkladı. Microsoft, barışçıl gösteri hakkına saygı duyduğunu ancak yasa dışı veya güvenliği tehlikeye atan eylemleri desteklemediğini bildirdi. Amsterdam’daki inşaat alanına giriş eylemi, aynı günlerde Avrupa genelinde düzenlenen kampanya gösterilerinden ayrı gerçekleşti.
Almanya’daki tartışma 7 Kasım Cumartesi günü Berlin’de yapılacak ulusal toplantıyla da devam edecek. Çevre kuruluşu GRÜNE LIGA ile Nodes of Resistance ağı, Neukölln’deki Impact Hub Berlin’de 10.00-19.00 saatleri arasında veri merkezlerinin etkilerini ele alan bir konferans düzenliyor. Programda Almanya’daki tesislerin ekolojik bilançosu, yapay zekâ altyapısının rolü, yerel planlama süreçlerine katılım ve vatandaş girişimlerinin deneyimleri yer alıyor.
Veri merkezleri dijital hizmetlerin çalışması için gerekli altyapıyı sağlıyor. Buna karşılık yüksek elektrik tüketimi, soğutma sistemlerinin su ihtiyacı, geniş arazi kullanımı ve şebekeye bağlantı gereksinimi, tesislerin kurulacağı bölgelerde yeni yükler oluşturabiliyor. Bu nedenle tartışma yalnızca teknoloji yatırımlarının büyüklüğüyle değil, altyapı maliyetlerinin nasıl karşılanacağı ve yerel toplulukların karar süreçlerinde ne ölçüde söz sahibi olacağıyla da ilgili.
Avrupa çapındaki “Stop Dirty Data Centres” kampanyası, 6-7 Kasım’da 15 ülkede 100’ü aşkın kuruluşun katılımıyla yeni büyük ölçekli projelere moratoryum çağrısı yapıyor. Euronews’in PwC verilerine dayandırdığı habere göre Avrupa’da veri merkezi yatırımlarının 2026’daki yıllık tutarının 25-26 milyar avroya ulaşması, 2026-2031 dönemindeki toplam harcamanın ise 176 milyar avroyu bulması bekleniyor.
Bu gelişmeler Almanya’da yaşayan Türkiye kökenli aileleri de diğer haneler gibi elektrik maliyetleri, su kaynakları ve yaşadıkları bölgelerdeki altyapı kararları bakımından ilgilendiriyor. Ancak şu aşamada protestoların ardından açıklanmış yeni bir elektrik tarifesi veya hanelere doğrudan yansıyacak özel bir ücret bulunmuyor.
Kaynaklar: Associated Press, The Guardian, Euronews, GRÜNE LIGA.
